Verslag themabijeenkomst crisisbeheersing 15 november

19 november 2018

NAZB organiseerde op donderdag 15 november een themabijeenkomst crisisbeheersing voor sleutelfunctionarissen van Brabantse zorginstellingen in de Ruwenberg te Sint Michielsgestel. 


Verslag themabijeenkomst crisisbeheersing 15 november

Na een welkomstgroet door Eelko Netten (NAZB) en een inleiding van dagvoorzitter Gert-Jan Ludden (SVDC), behandelde vier sprekers verschillende thema’s. Als eerste spreker ging Patricia van Roessel (adviseur crisisbeheersing NAZB en ETZ) in op de casus wateruitval waarmee het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis te maken kreeg op 8 december 2017. Vroeg in die ochtend bleek dat de waterstand in de Reinwaterkelder tot een bedenkelijk laag niveau was gezakt. Dat betekende dat er nog slechts 24 tot 48 uur watertoevoer voor het ziekenhuis mogelijk was. Er werden onmiddellijk monteurs van ENGIE ingeschakeld, maar die hadden snel in de gaten dat het probleem niet eenvoudig op te lossen was. De teamleider techniek en onderhoud van het ETZ werd ingeschakeld en adviseerde het CBT te activeren. Het CBT nam waterbeperkende maatregelen en besloot om de dialyse en het OK programma niet op te starten. Daarnaast riep CBT het OCT zorg bijeen. Er werd met brandslangen een omleiding gecreëerd. Dat was een risicovolle oplossing, omdat het water hygiënisch onbetrouwbaar is.

 

Rond 08:00 uur ‘s ochtends werd het probleem duidelijk. Na onderhoudswerkzaamheden enkele weken daarvoor bleek een afsluiter van de Reinwaterkelder nog dicht te staan. Tegelijkertijd bleek een afsluitballon zich in de leidingen te bevinden, waardoor de watertoevoer tot de Reinwaterkelder stagneerde. Dit vervelende incident leidde tot diverse leerpunten. Er is een extra vultijd alarm en een tweede laagwateralarmering gekomen. Ook is een CBT scenariokaart voor waterlevering opgesteld. Een laatste maatregel is dat de verantwoordelijkheid in de besluitvorming rond de waterlevering via een bypass is aangescherpt. Al met al liep het incident met een sisser af, waarbij de schadepost van circa € 10.000 is verhaald op Brabant Water.

 

Als tweede spreker trad Henri de Wit op (crisiscoördinator St. Anna Zorggroep). Het thema van zijn presentatie was het toenemend belang van bedrijfscontinuïteitsmanagement binnen zorginstellingen. Zorgcontinuïteit moet onder alle (buitengewone) omstandigheden zo goed mogelijk zijn geborgd. Dat vereist een cultuuromslag binnen de organisatie waarbij, vanaf de bestuurslaag tot op de werkvloer, alle medewerkers hiervan moeten zijn doordrongen. Het gaat dan om eenduidigheid in taalgebruik, een organisatiestructuur voor het optreden in crisissituaties, eenduidige interne en externe communicatie, heroriëntatie op buitengewone omstandigheden en een eenduidige uitwerking van de risico’s en herstelmaatregelen. Henri is in 2013 al gestart met de eerste business impact analyse (BIA) en heeft dat inmiddels via een projectmatige aanpak laten uitgroeien tot een cyclisch proces en een integraal BCM plan voor de zorggroep. Henri accentueerde dat het overnemen van dit soort plannen bij andere zorginstellingen geen zin heeft. Je moet het als organisatie doorleven, zo stelde hij. Het slaagt alleen wanneer je de focus scherp houdt, als het management het echt wil en als de maatregelen zich niet slechts beperken tot planvorming, maar in concrete doelen. Aan de hand van het ICT-EPD proces accentueerde Henri hoe het proces binnen de zorggroep is verlopen.

 

Als gastspreker vanuit Limburg trad deze middag Marian Ramakers op(Programmamanager EMRIC). Zij sprak over de grensoverschrijdende samenwerking in de Euregio Maas-Rijn. Het is mooi om te zien hoe Nederland, België en Duitsland al jarenlang in die regio samenwerken, ook al zijn er grote verschillen in wettelijke regels en cultuur. Dit betreft de brandweer- en geneeskundige zorg. Op medisch gebied werken 7 meldkamers, 3 academische ziekenhuizen, 40 ambulancediensten en 7 GGD’en samen, waarbij al meer dan 40 jaar ervaring is opgedaan. In 2017 kende het aantal grensoverschrijdende medische inzetten een totaal van 938. Inmiddels is de samenwerking verder gestructureerd en geprofessionaliseerd binnen EMRIC en richt zich op de thema’s: brandweerzorg, technische hulpverlening, CBRN, spoedeisende medische hulpverlening, ziekenhuiszorg, infectieziektebestrijding, informatie-uitwisseling, dagelijkse zorg en hulpverlening bij grootschalige incidenten en rampen. Als basis voor de samenwerking geldt een uitgebreid palet aan wettelijke regelingen. Het netwerk van ketenpartners is inmiddels aanzienlijk uitgebreid. Binnen EMRIC zijn formulieren voor bijstandsaanvraag ontwikkeld, is de informatie-uitwisseling verder gestroomlijnd en wordt in de opschalingsstructuur op alle niveaus gewerkt met vaste liaisons. Ook op het terrein van opleidingen, trainingen en oefeningen wordt steeds hechter samengewerkt. Dat alles in goede harmonie en professioneel verloopt, bleek wel bij de grote oefening die recentelijk op 9 november plaatsvond.

Als laatste spreker ging Remco Heijnen (Crisiskunde) in op het belangrijke thema van Team Resource Management (teamleren). Crisisteams zijn vaak bij elkaar gezette mensen die elkaar niet of nauwelijks kennen. Zij moeten als hecht team onder hoogspanning in de tiende versnelling goed kunnen samenwerken. Dat het dan vaak fout gaat, is niet zo verwonderlijk. Naast individuele competenties moet volgens Remco veel meer aandacht komen voor teamcompetenties. Als leidraad daarvoor hanteert hij zeven thema’s. Deze zijn: een goede opdrachtanalyse, situationeel bewustzijn, adequate besluitvorming (vergt tijd en vooruitzicht), assertiviteit (kritisch en constructief), communicatie (interactie en feedback), aanpassingsvermogen en leiderschap. Bij dit laatste aspect geeft hij aan dat het belangrijk is om binnen het team iedereen tot een leider te maken. Het is aan te bevelen deze zeven competenties binnen de organisatie langs een meetlat te leggen en te analyseren op welk niveau je zit. Op basis hiervan kun je doelen stellen ter verbetering. Het moeilijkste bij dit onderwerp is om goed met elkaar te reflecteren en elkaar ook de waarheid durven zeggen als het niet goed gaat. Vaak doen we dat wel, maar dat gebeurt op het proces en vrijwel nooit op persoonlijke vaardigheden. Juist daarin kunnen veel organisaties nog stappen maken.

 

Presentaties

Bekijk de presentaties van de bijeenkomst:


Ga terug naar het nieuwsoverzicht.
Print